|
|
|
|
Jezus is de
Waarheid. Jezus is de Niet-Verborgene! Ter inleiding. Hieronder treft u
in grote lijnen de concepttekst van de preek zoals die gehouden zou worden op 9
maart 2008, gericht aan de gemeente,
die samenkomt in de Holwardastraat te Franeker. Deze tekst is uitgeschreven als
voorbereiding op de preek. De tekst als zodanig is niet gebruikt tijdens de dienst, aangezien ondergetekende
‘uit het hoofd’ wilde preken ofwel graag oogcontact wil maken en houden met
zijn toehoorders. De tekst bleef dus in de tas zitten en na afloop is de tekst
bijgewerkt en waarnodig aangevuld of gewijzigd. Johannes 14:
1 t/m 14 en 18: 37 (Zie bijlage) Lieve gemeente van onze
Heer Jezus Christus. Bent u ook geschrokken
van het nieuws, dat bijna driekwart van de Nederlanders voor de Pil van Drion
is? Zelf over het einde van je leven kunnen beschikken, zou betekenen dat je dan
‘gelukkiger’ bent. Wat een leugen! Wat een wantrouwen ten opzichte van de
Gever van het leven! Een wantrouwen, dat ervan uitgaat dat God níet in elke
situatie jou nabij is. Jezus is de Waarheid, ook in jouw leven! Binnenkort vieren wij
het feest van Pasen. We bevinden ons in de 40-dagen tijd. Een tijd van bezinning
en vooruitzien. Vandaag lezen we een Bijbelgedeelte uit de periode vlak voor het
lijden en sterven van onze Heer. De discipelen zitten bij
elkaar aan de maaltijd. Wat ze niet weten, is dat het (voorlopig) de laatste
gezamenlijke maaltijd is, waar Jezus ook bij is. Judas is er niet meer
bij. Hij is vlak vóórdat Jezus vertelt over het Vaderhuis, bij de maaltijd
weggegaan, de donkere nacht in. Wat Judas van plan is, weet alleen Jezus. De
discipelen hebben nog niets door van wat voor verschrikkelijks
er staat te gebeuren. Jezus is aan het woord .
Hij heeft veel mee te delen aan zijn trouwe volgelingen. En Hij alleen weet, hoe
erg de situatie is. Toch kan Hij de discipelen vertellen over de prachtige
toekomst. Hij kan over het lijden, ook over Zijn eigen lijden heen kijken. Het
Vaderhuis, waar vele woningen zijn. Dáár gaat Jezus straks naar toe. Hij zegt
het aan hen, want Hij wil zijn vrienden niet ‘onkundig’ laten. Zij moeten
weten dat hen een heerlijke toekomst wacht. Dat weten, dat vooruitzicht, hebben
ze nodig als straks Jezus niet meer bij hen is. Jezus gaat voor hen een plaats
gereed maken. Het doet me denken aan
wat een huisvrouw doet, wanneer ze logés (útfanhûzers) verwacht. De
logeerkamer wordt in gereedheid gebracht. Het bed opgemaakt, misschien een bosje
bloemen op het nachtkastje. Alles wordt gedaan om de gast(en) te laten weten dat
ze welkom zijn. Jezus zegt daarbij, dat
Hij het anders (als het niet zo was) het hen gezegd zou hebben. Want Hij wil de
waarheid aan hen vertellen. Hij biedt hen geen valse hoop en houdt hen géén
leugens voor. Wanneer de ‘plaats
bereid’ is, komt Jezus terug om Zijn volgelingen (en dat zijn wij ook!) met
Hem mee te nemen naar het Vaderhuis met het doel dat zij (wij!) bij Hem zijn.
Dat wil Hij, dáár ziet Hij naar uit! Tomas stelt de Heer een
vraag daarover. Hij is dezelfde discipel die er later niet bij is, wanneer Jezus
Zich voor het eerst na de opstanding aan een groep discipelen laat zien. Tomas
stelt een min of meer retorische vraag: ‘Wij weten niet eens waar U naartoe
gaat, Heer, hoe zouden we dan de weg daarheen kunnen weten?’ Tsja, een logische
vraag. Wanneer je je bestemming al niet weet, hoe zou je de weg daar naartoe
kunnen weten? Opvallend is het antwoord van Jezus. Hij gaat niet verder in op de
opmerking van Tomas, dat zij niet zouden weten, waar Jezus naar toe gaat. Dat
had Hij al duidelijk genoeg gemaakt. Nee, Jezus antwoordt: Ik ben de Weg en de
Waarheid en het Leven. Niemand komt tot de Vader dan door Mij. Jezus, de Weg
> alleen door die weg te kiezen en te bewandelen, kom je bij het
einddoel, het Vaderhuis. Jezus, het Leven >
tegenover alles wat met (de) dood te maken heeft, staat het leven. Waar leven
is, daar is vreugde, daar bruist het. Jezus, de Waarheid >
tegenover alles wat met (de) waarheid te maken heeft, staat de leugen. Wat
verstaan we onder (de) waarheid? Volgens het woordenboek
: de overeenstemming tussen (het) verhaal en (de) feiten.Wanneer Jezus zegt
“Ik bén de Waarheid”, dan duidt Hij dus op Zichzelf, op Wie Hij als Persoon
is. De waarheid moet gekend
worden en bekend gemaakt worden. Dat ‘hoort’ bij waarheid. In ons mensen zit
een diep verlangen naar waarheid, om die te kennen. Als er iets ernstigs gebeurd
is, dan willen we weten hoe het precies gebeurd is. Denk maar aan die miljoenen
kijkers naar het tv-programma van P. R. de Vries over de toedracht van de dood
van het Amerikaanse meisje op Aruba. Wanneer Jezus zegt “Ik
ben de Waarheid”, dan wil Hij, dat mensen Hém geloven, dat ze ín Hem
geloven. In het Grieks luidt het
woord waarheid als volgt: a-letheia.
Twee samengevoegde woorden a- en – letheia. ‘A’ is een woordje/letter dat
gebruikt wordt om het tegenovergestelde aan te geven van het woord dat erop
volgt. Net als bij a-muzikaal. Als iemand zegt dat hij a-muzikaal is, dan is hij
niet muzikaal. Dan heeft geen
gevoel voor muziek en meestal ook geen verstand van muziek. Het tweede woord,
letheia, betekent: verborgen, geheim, onwetend. Waarschijnlijk is het
Nederlandse woord latent, daarvan afgeleid. Een latente ziekte bijvoorbeeld.
Onderhuids is de ziekte aanwezig, maar de verschijnselen zijn er (nog) niet. Wanneer Jezus dus tegen
zijn discipelen zegt “Ik ben de
Waarheid”, dan zegt Hij dus “Ik
ben de Niet-Verborgene”. Ik wil dat Ik ontdekt word, dat jullie Mij
kennen, dat jullie Mij ‘gewaar’
worden. In 'gewaar’ zit weer het woord ‘waarheid’. In een eerdere preek heb
ik iets gezegd over de tijd, waarin we leven. De tijd van het post-moderne
levensgevoel. In het modernisme gaat men ervan uit dat er wel ergens een
absolute waarheid bestaat, maar dat die nog niet gevonden is. In het
post-modernisme gaat men ervan uit dat er in het geheel niet zoiets bestaat als
een absolute waarheid. Wanneer je tegen de postmoderne mens getuigt van de
waarheid in jouw leven, dan krijg je vaak een reactie ‘dat is jouw waarheid’
en niet ‘de mijne’. Meestal maken ze daarbij letterlijk een schouder
ophalende beweging. Bij het verkondigen van jouw geloof in een systeem van
wetten en regels als zijnde dé waarheid, dan strijk je de mensen tegen de haren
in. Getuig je van Jezus, van de Persoon,
die jou gered heeft en die jouw leven zin en doel geeft, van de waarheid in jouw
leven, dan maak je ze misschien nieuwsgierig. Want wie wil niet een vriend, die
zo trouw, zo waar is als Jezus? Europa, het werelddeel
waar wij wonen, is het enige continent, waar het aantal christenen afneemt.
Martin Brand van OM Nederland schrijft dit in een rondzendmail van 16
januari van dit jaar. Europa heeft Waarheid, Liefde, Hoop en Leven nodig. Jij en ik kennen Hem. Hij heet Jezus ! Ik denk dat het gegeven
dat het aantal christenen afneemt, mede
komt doordat het post-moderne levensgevoel, dat hier heerst en gevoed wordt door
onder meer de vrijzinnige theologie. Een theologie, die van zonde en hel niet
horen wil. Die het bestaan van God openlijk betwijfelt. En juist door het
ontkennen van het bestaan van een liefdevolle en reddende God, ontneemt het de
mensen het zicht op (uit)redding door de Zoon van God. Laten we bidden dat God
een keer brengt in de harten van de Europeanen. Jezus was en is de
volmaakte Mens. Hij was en is en zal altijd Dezelfde zijn. Hij is Zichzelf. Hij
hoeft Zich niet beter voor te doen, dan Hij is. Dat hoeft Hij niet en dat kan
Hij ook niet. Hij is Zichzelf! Wij, Zijn volgelingen ,
zijn Zijn getuigen. Wij zijn daartoe als het ware door Hem Persoonlijk voor
aangesteld. Zie de
zendingsopdracht. In onze
onvolmaaktheid wil Hij ons gebruiken. Ik denk wel eens: God de
Vader had Jezus net zo goed naar de aarde kunnen sturen in onze tijd. In de tijd
van tv en internet. Van fotografie en films. We hadden al het filmmateriaal en
alle dvd’s kunnen sparen, die van Jezus gemaakt zouden zijn. Te beginnen bij
Zijn wonderlijke geboorte tot aan zijn sterven aan het kruis. En zelfs van de
tijd na de Opstanding zouden er filmbeelden gemaakt zijn. Hij was in één klap
wereldberoemd geworden. En om van Hem te getuigen hoefden we alleen maar een
film of plaatje te laten zien. Toch heeft God, de
Vader, dat niet gedaan. God wil ons mensen gebruiken om Jezus bekend te maken
door óns heen. Hij wil dat wíj een
plaatje zijn van Jezus, Zijn Zoon. Wij moeten laten zien wie Jezus is. Door
onze houding, door onze (onderlinge) liefde, en ook door onze woorden. Er zijn dan wel films
gemaakt, die over het lijden en sterven van Jezus gaan. Maar, wanneer de rol van
Jezus gespeeld wordt, dan is dat altijd door iemand die onvolmaakt is. Zo’n
film laat nooit helemaal de werkelijkheid, de waarheid zien, zoals die was. Het
geeft altijd een vertekend beeld. Vele christenen vragen zich
af of we er goed aan doen om die films te maken. De uiteindelijke ernst
en diepte en betekenis van het lijden van Christus is niet te filmen. Die is niet
uit te beelden. Door onze onderlinge
liefde kunnen we laten zien wie Jezus is. De liefde is blij met de waarheid. Paulus
roept ons op om de leugen af te leggen en tegen elkaar de waarheid te spreken,
want wij zijn ledematen van elkaar. Met het spreken van de waarheid tegen elkaar
wordt niet bedoeld dat we elkaar ‘ongezouten’ de waarheid vertellen. Maar
het is erg wanneer we, wanneer er duidelijk sprake is van zonde, we dat gaan
verdoezelen. Ook dan moet de waarheid boven tafel. De wereld smult ervan, als ze
ontdekken, wanneer christenen in de fout gaan. Maar het heeft geen zin om zoiets
‘met de mantel der liefde’ te bedekken, want men komt er toch wel achter,
wanneer grove zonde in de gemeente plaatsvindt. Bovendien krijgt de zonde een
kans om door te woekeren. Het kwaad kan weer gebeuren. In de RK kerken zien we
daar helaas een treffend voorbeeld van. (Ex)priesters, van wie in de ene
parochie bekend was dat ze jongens hadden misbruikt, werden overgeplaatst naar
andere regio’s zonder dat daar bekend gemaakt werd, dat ze beticht waren van
misbruik. Het gevolg was, dat ze vaak opnieuw in de fout gingen. Hoe anders gaat de
Bijbel daarmee om. David probeerde de zonde met Bathseba te verdoezelen. Hij vond echter geen rust
en vrede voor zijn gemoed. Pas toen hij de zonde beleden had. De Bijbel praat de
zonde nooit goed en verdoezelt die evenmin. Zelfs in het Nieuwe Testament wordt
nog ‘gewoon’ melding gemaakt van de zonde van David. Lees het
geslachtsregister van Jezus in het eerste hoofdstuk van Matteüs : David was de
vader van Salomo. De moeder van Salomo was de vrouw van Uria. Van Uria en niet
van David! Jezus is de Waarheid. In
het gesprek met Pilatus (Johannes 18:
37,38) zegt Jezus: ‘Ik ben geboren en naar de wereld gekomen om van de
waarheid te getuigen, en ieder die de waarheid is toegedaan, luistert naar mijn
stem, naar wat Ik zeg’. Pilatus geeft daarop geen rechtstreeks antwoord. In
plaats daarvan stelt hij de bekende wedervraag: ‘Wat
is waarheid?’ Hij trekt daarmee de woorden van Jezus in twijfel.
Door die vraag te stellen, hoeft hij er geen consequenties aan te
verbinden. Hij was het hoofd van de politie en hij had Jezus bescherming moeten
bieden. Dat had hij kunnen doen, dat had hij moeten doen. Want Jezus was
onschuldig! De
rijke jongeman wilde Jezus wel
volgen, maar tegelijk geloofde hij de leugen, dat rijkdom gelukkiger maakt dan
het volgen van Jezus. Hij wilde toen nog niet kiezen. Hij wilde beide behouden
en dat kon niet en terneergeslagen ging hij toen weer weg. Het
gerucht gaat dat hij later tot inkeer kwam en zendeling werd tot in
Zuid-Frankrijk toe. Daar is een grafkerk aan hem gewijd. Tomas was ooit bereid was om met Jezus mee te gaan en met Hem te sterven (Johannes
11: 16) In Johannes 14 stelt hij Jezus de vraag naar de weg. Maar na Jezus’
opstanding wil hij de waarheid over de opstanding niet geloven. Hij wil het niet
aannemen van de mannen, met wie hij zeker drie jaar is opgetrokken. Aan de ene
kant vinden we dat heel begrijpelijk, want dat is wel zo’n verschrikkelijk
groot wonder. Tomas is er niet bij,
toen de andere leerlingen bij elkaar waren op de eerste zondag na ‘Pasen’.
Hij mist daarbij iets geweldigs. Jezus verscheen namelijk letterlijk in het
midden van de leerlingen, die Hem volgden en bij elkaar waren, als vrienden door
Jezus met elkaar verbonden. Ze waren bij elkaar in Jezus’naam. En wat had
Jezus ooit beloofd? In Matteus 18: 20 ‘waar twee of drie mensen in Mijn naam
samen zijn, ben Ik in hun midden’. Waar was Tomas die eerste keer? Was hij
teleurgesteld en ontmoedigd? Bleef hij daarom maar weg? We weten het niet.
Gezien zijn kritische vragen zou je het wel denken. In ieder geval twijfelt hij
aan de waarheid van het verhaal van zijn medeleerlingen. En door zijn
afwezigheid mistte hij de ontmoeting met Jezus. Wanneer
wij wegblijven van de samenkomst, dan missen wij ook de ontmoeting met Jezus! Maar gelukkig voor Tomas,
een week later is Tomas er wel bij. Jezus komt weer bij de leerlingen en Hij
komt Tomas tegemoet en toont hem de wonden in Zijn handen en Zijn zij. Tomas
mocht de wonden zelfs aanraken, opdat hij maar zou geloven. Dan, ja dan, kan hij
slechts nog maar één antwoord uitbrengen: ‘Mijn Heer en mijn God!’ Tomas
komt tot ‘erkentenis der waarheid’. En als je dat doet, dan kun je alleen
nog maar zeggen: ‘Jezus is Heer, Jezus is God!’ Laten we een moment van
stilte nemen en onszelf onderzoeken
of er in ons leven nog leugens zijn. Leugens die we (angstvalig) verborgen
proberen te houden. Laten we de leugen afleggen en de gelegenheid nu nemen om
deze leugens in ieder geval aan de Heer te belijden. Wanneer de Heilige Geest je
overtuigt, dat je iets aan een ander moet belijden, zoek die ander dan op na de
dienst. Alleen dán zul je bevrijding ervaren. Want alleen Jezus, die de
waarheid is, maakt waarlijk vrij! Of als je er nog niet
uit bent, zoek een broeder of zuster of een oudste op om door te praten en
misschien met elkaar en voor elkaar te bidden. Laten we even stil zijn.
In deze stilte kunnen we, nadat we onszelf eerst onderzocht hebben, ook voor
elkaar bidden. Daarna sluit ik af met gebed. “Heer, U kent ons. U
weet wat er in ons omgaat. U weet, dat we vaak net als Tomas eerst willen zien
en dan pas geloven. Wij bidden U dat niets ons
ervan afhoudt om U te volgen. Heer maak ons vol van Uw Geest, opdat wij U
de eer mogen en kunnen toebrengen, die U toekomt! Amen” Harmen
Hilverda Bijlage: Johannes
14: 1 t/m 14 1 Wees
niet ongerust, maar vertrouw op God en op mij. 2 In het huis van mijn Vader
zijn veel kamers; zou ik anders gezegd hebben dat ik een plaats voor jullie
gereed zal maken? 3 Wanneer
ik een plaats voor jullie gereedgemaakt heb, kom ik terug. Dan zal ik jullie met
me meenemen, en dan zullen jullie zijn waar ik ben. 4 Jullie
kennen de weg naar waar ik heen ga.’ 5 Toen zei Tomas: ‘Wij weten niet eens waar u naartoe gaat, Heer, hoe zouden
we dan de weg daarheen kunnen weten?’ 6 Jezus zei: ‘Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand kan bij de
Vader komen dan door mij. 7 Als jullie mij kennen zullen jullie ook mijn Vader kennen, en vanaf nu
kennen jullie hem, want jullie hebben hem zelf gezien.’ 8 Daarop
zei Filippus: ‘Laat ons de Vader zien, Heer, meer verlangen we niet.’ 9 Jezus
zei: ‘Ik ben nu al zo lang bij jullie, en nog ken je me niet, Filippus? Wie
mij gezien heeft, heeft de Vader gezien. Waarom vraag je dan om de Vader te
mogen zien? 10 Geloof
je niet dat ik in de Vader ben en dat de Vader in mij is? Ik spreek niet namens
mezelf als ik tegen jullie spreek, maar de Vader die in mij blijft, doet zijn
werk door mij. 11 Geloof
me: ik ben in de Vader en de Vader is in mij. Als je mij niet gelooft, geloof
het dan om wat hij doet. 12 Waarachtig, ik verzeker jullie: wie op mij vertrouwt zal hetzelfde doen als
ik, en zelfs meer dan dat, ik ga immers naar de Vader. 13 En wat
jullie dan in mijn naam vragen, dat zal ik doen, zodat door de Zoon de grootheid
van de Vader zichtbaar wordt. 14 Wanneer je iets in mijn naam vraagt, zal ik het doen. Johannes
18: 37 37
‘Ik ben geboren en naar de wereld gekomen om van de waarheid te getuigen, en
ieder die de waarheid is toegedaan, luistert naar wat ik zeg.’
Uw artikel hier? mail ons
|
|
